İnşaat projelerinde malzeme maliyetleri toplam bütçenin önemli bir bölümünü oluşturur. Bu nedenle satın alınan ürünlerin doğru kullanılması, gereksiz kayıpların önlenmesi ve stokların düzenli takip edilmesi büyük önem taşır.
Çimento, inşaat demiri, kum, tuğla, briket, kiremit ve diğer yapı malzemelerinde oluşan küçük kayıplar bile büyük projelerde ciddi maliyetlere dönüşebilir.
Malzeme israfını azaltmanın yolu yalnızca çalışanların daha dikkatli olmasından geçmez. Doğru metraj, iyi depolama, düzenli stok takibi ve planlı satın alma birlikte ele alınmalıdır.
Peki şantiyede malzeme israfı nasıl azaltılır?
Malzeme israfını azaltmanın ilk adımı, ihtiyaç miktarını doğru hesaplamaktır.
Projede kullanılacak;
inşaat demiri,
çimento,
kum,
tuğla,
briket,
kiremit
gibi ürünlerin miktarı mümkün olduğunca proje üzerinden belirlenmelidir.
Yaklaşık tahminlerle yapılan siparişler gereğinden fazla malzeme alınmasına neden olabilir.
Aynı şekilde eksik hesaplama da ek sipariş ve ek nakliye maliyeti oluşturabilir.
Doğru metraj, hem bütçeyi hem de stok miktarını kontrol altında tutar.
İnşaatta tamamen sıfır fire çoğu zaman mümkün değildir.
Kesim, kırılma, taşıma ve uygulama nedeniyle belirli miktarda kayıp oluşabilir.
Ancak fire oranını gereğinden yüksek tutmak da doğru değildir.
Örneğin;
demirde kesim,
kiremitte kırılma,
tuğlada taşıma kaybı,
seramikte kesim
farklı oranlarda fire oluşturabilir.
Bu nedenle her ürün için projenin özelliklerine göre makul bir fire payı belirlenmelidir.
Yanlış depolama, şantiyedeki malzeme kayıplarının önemli nedenlerinden biridir.
Örneğin;
çimentonun nem alması,
alçının ıslanması,
tuğlanın düzensiz istiflenmesi,
kiremidin kırılması,
kumun toprakla karışması
ürünlerin kullanılamaz hale gelmesine neden olabilir.
Bu nedenle her malzeme kendi özelliklerine uygun şekilde depolanmalıdır.
Doğru depolama yalnızca ürün kalitesini değil, bütçeyi de korur.
Şantiyede hangi malzemeden ne kadar kaldığının bilinmemesi gereksiz siparişlere neden olabilir.
Bu yüzden;
gelen ürün,
kullanılan ürün,
kalan stok,
yeni sipariş ihtiyacı
düzenli olarak takip edilmelidir.
Özellikle büyük projelerde günlük veya haftalık stok kontrolü yapılması faydalıdır.
Böylece aynı malzemenin gereksiz yere yeniden sipariş edilmesi önlenebilir.
Bütün yapı malzemelerinin aynı anda şantiyeye gelmesi her zaman avantajlı değildir.
Uzun süre bekleyen ürünler;
daha fazla yer kaplar,
zarar görme riskini artırır,
stok kontrolünü zorlaştırır.
Bu nedenle malzemelerin iş programına göre sahaya getirilmesi daha doğru olabilir.
Örneğin kaba inşaat tamamlanmadan çok uzun süre önce alçı veya fayans yapıştırma harcı stoklamak gereksiz olabilir.
Yüksek miktarlı projelerde toplu satın alma yapılabilir ancak teslimatlar kademeli gerçekleştirilebilir.
Bu yöntem;
stok yükünü azaltır,
malzeme hareketini kolaylaştırır,
ürünlerin gereksiz yere beklemesini önler.
Özellikle çimento, kum ve tuğla gibi yüksek miktarda kullanılan ürünlerde kademeli teslimat oldukça faydalı olabilir.
İnşaat demirinde en önemli fire kaynaklarından biri yanlış kesimdir.
Demir boylarının plansız kesilmesi, kullanılmayan kısa parçaların artmasına neden olabilir.
Bu nedenle kesim öncesinde;
ihtiyaç duyulan boylar,
farklı çaplar,
kalan parçaların nerede kullanılabileceği
planlanmalıdır.
İyi bir demir kesim planı, toplam fire miktarını önemli ölçüde azaltabilir.
Tuğla ve briket gibi ürünlerde en sık karşılaşılan sorunlardan biri kırılmadır.
Ürünlerin;
gelişigüzel boşaltılması,
düzensiz istiflenmesi,
sürekli yer değiştirilmesi
kayıpları artırabilir.
Bu nedenle ürünlerin mümkün olduğunca kullanılacağı alana yakın ve güvenli bir noktaya boşaltılması faydalıdır.
Gereksiz taşıma işlemlerinin azaltılması da kırılma riskini düşürür.
Kum açık alanda depolandığı için başka malzemelerle karışmaya daha yatkındır.
Özellikle;
toprak,
çamur,
farklı kum çeşitleri,
inşaat atıkları
malzemenin kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Kum için ayrı ve temiz bir stok alanı oluşturulması hem kaliteyi hem de gerçek kullanılabilir miktarı korur.
Bir uygulama tamamlandığında kalan malzemeler çoğu zaman gözden kaçabilir.
Örneğin;
artan demir parçaları,
kullanılmamış tuğlalar,
kalan kiremitler,
açılmamış torbalı ürünler
başka imalatlarda değerlendirilebilir.
Bu nedenle her iş kalemi tamamlandığında kullanılabilir kalan malzemeler ayrı şekilde kayıt altına alınmalıdır.
Malzeme yönetiminde kimin sorumlu olduğu net değilse stok ve tüketim takibi zorlaşabilir.
Büyük projelerde;
malzeme kabulü,
depolama,
stok kontrolü,
dağıtım
konularında sorumlulukların belirlenmesi faydalıdır.
Bu sayede hangi ürünün ne zaman geldiği ve nerede kullanıldığı daha kolay takip edilir.
Yanlış uygulama da malzeme israfına neden olabilir.
Örneğin;
hatalı kesim,
yanlış karışım oranı,
yanlış yüzey hazırlığı,
tekrar yapılan işler
gereksiz ürün tüketimine yol açabilir.
Bu nedenle uygulama ekiplerinin doğru yöntemlerle çalışması önemlidir.
Kaliteli işçilik yalnızca görünümü değil, malzeme verimliliğini de etkiler.
Şantiyede %2–3 gibi küçük görünen kayıplar bile yüksek miktarlı projelerde ciddi rakamlara ulaşabilir.
Örneğin yüzlerce ton demir veya binlerce adet tuğla kullanılan bir projede küçük fire oranları bile toplam bütçeyi etkileyebilir.
Bu nedenle malzeme israfının azaltılması doğrudan proje maliyet kontrolünün bir parçasıdır.
Akmer Çimento, yapı ve şantiye projelerine yönelik farklı yapı malzemelerinin tedariğinde hizmet vermektedir.
Projenizde ihtiyaç duyduğunuz;
çimento,
inşaat demiri,
kum,
tuğla,
briket,
kireç,
alçı,
kiremit,
fayans yapıştırma harcı
gibi ürünleri ihtiyaç programınıza göre planlayarak gereksiz stok ve malzeme kayıplarını azaltabilirsiniz.
Ürün miktarlarını ve teslimat tarihlerini belirleyerek daha kontrollü bir satın alma süreci oluşturabilirsiniz.
Yanlış metraj, hatalı depolama, düzensiz stok takibi, kırılma, kesim hataları ve gereğinden fazla sipariş en yaygın nedenler arasındadır.
Her zaman mümkün değildir. Ama doğru planlama ve uygulama ile önemli ölçüde azaltılabilir.
Evet. Gereğinden fazla stok ürünlerin zarar görme, unutulma veya uzun süre bekleme riskini artırabilir.
Doğru metraj, düzenli stok takibi, uygun depolama ve iş programına göre teslimat birlikte uygulanmalıdır.
Kullanılabilir durumdaki ürünler kayıt altına alınarak projenin diğer aşamalarında değerlendirilebilir.
© 2020 Akmer Çimento. Her Hakkı Saklıdır.
