Bir inşaat projesinde hesaplanan teorik malzeme miktarı ile sahada kullanılan gerçek miktar her zaman birebir aynı olmayabilir.
Kesim, kırılma, taşıma, uygulama veya depolama sırasında belirli miktarda malzeme kaybı oluşabilir. Bu kayıp genel olarak fire olarak adlandırılır.
Fire payının hiç hesaba katılmaması malzemenin iş sırasında eksik kalmasına, gereğinden yüksek belirlenmesi ise fazla maliyet ve stok oluşmasına neden olabilir.
Bu nedenle yapı malzemelerinde fire hesabının doğru yapılması önemlidir.
Fire, satın alınan malzemenin tamamının projede kullanılabilir ürüne dönüşmemesi sonucu oluşan kayıptır.
Örneğin;
demirin kesilmesi,
tuğlanın kırılması,
kiremidin taşıma sırasında zarar görmesi,
seramiklerin ölçüye göre kesilmesi
gibi durumlarda fire oluşabilir.
Ancak her yapı malzemesinin fire oranı aynı değildir.
Fire miktarı;
ürün türüne,
uygulama alanına,
proje geometrisine,
işçilik kalitesine,
taşıma ve depolama koşullarına
göre değişebilir.
Basit bir hesapta ihtiyaç miktarına belirli bir fire payı eklenebilir.
Örneğin teorik ihtiyaç 1.000 adet ise ve proje için %5 fire payı öngörülüyorsa:
1.000 + %5 = 1.050 adet
sipariş planlanabilir.
Ancak kullanılacak fire oranı rastgele belirlenmemelidir.
Projenin yapısı ve ürünün özellikleri dikkate alınmalıdır.
İnşaat demirinde fire çoğunlukla;
kesim,
boyların projeye uydurulması,
kalan parçaların tekrar kullanılamaması
gibi nedenlerle oluşabilir.
Bu nedenle demir kesim planının doğru hazırlanması önemlidir.
İyi planlanmış bir kesim programı sayesinde farklı boylardan kalan parçalar başka donatı elemanlarında değerlendirilebilir.
Bu da toplam demir firesinin azaltılmasına yardımcı olur.
Demir alımında fire hesabı yapılırken yalnızca toplam tonaj değil, çap dağılımı ve kesim detayları da dikkate alınmalıdır.
Tuğla ve briket gibi duvar malzemelerinde fire;
taşıma,
boşaltma,
kesim,
kırılma,
uygulama sırasında zarar görme
nedeniyle oluşabilir.
Özellikle çok fazla köşe, kapı, pencere ve farklı duvar detayı bulunan projelerde kesim ihtiyacı artabilir.
Bu nedenle sade planlı bir duvar ile karmaşık mimariye sahip bir projedeki fire miktarı aynı olmayabilir.
Sipariş planlanırken yalnızca metrekare hesabı değil, proje detayları da dikkate alınmalıdır.
Kiremitte fire hesabı özellikle çatı geometrisine bağlıdır.
Basit iki eğimli bir çatı ile;
çok sayıda mahya,
kırılma,
baca,
çıkıntı,
farklı eğim
bulunan bir çatının kesim ve uygulama ihtiyacı aynı değildir.
Ayrıca taşıma ve boşaltma sırasında kırılmalar da yaşanabilir.
Bu nedenle kiremit siparişi hazırlanırken ürünün teknik tüketim değeri ile birlikte çatı geometrisi de değerlendirilmelidir.
Seramik ve fayans uygulamalarında fire oranını etkileyen önemli konulardan biri döşeme şeklidir.
Örneğin;
düz döşeme,
çapraz döşeme,
farklı desen uygulamaları,
çok sayıda köşe ve kesim
fire miktarını değiştirebilir.
Büyük ebatlı seramiklerde yanlış kesim yapılması daha yüksek ürün kaybına neden olabilir.
Bu nedenle uygulama öncesinde döşeme planının hazırlanması önemlidir.
Kum ve çimento gibi ürünlerde fire, adetli malzemelerden farklı şekilde oluşabilir.
Örneğin;
kumun uygun olmayan zemine boşaltılması,
çevreye yayılması,
yağışla malzeme kaybı,
çimentonun nem alması,
torbaların zarar görmesi
kullanılabilir malzeme miktarını azaltabilir.
Bu nedenle depolama koşulları fireyi doğrudan etkileyebilir.
Doğru stoklama, yalnızca ürün kalitesini değil toplam maliyeti de korur.
Hayır.
İnternette belirli ürünler için genel fire oranları görülebilir ancak bunların her projede aynen kullanılması doğru değildir.
Fire;
projenin geometrisine,
ürün ölçülerine,
uygulama yöntemine,
işçilik kalitesine,
saha koşullarına
göre değişir.
Bu nedenle mümkünse geçmiş proje verileri ve uygulama ekibinin deneyimi de değerlendirilmelidir.
Fireyi önlemek amacıyla çok yüksek miktarda ek malzeme sipariş etmek de doğru değildir.
Gereğinden fazla ürün;
bütçeyi artırabilir,
stok alanını doldurabilir,
kullanılmadan projede kalabilir.
Bu nedenle amaç fireyi tamamen yok etmek değil, gerçekçi bir güvenlik payı oluşturmaktır.
Özellikle pahalı ürünlerde fazla sipariş doğrudan proje maliyetini artırabilir.
Fire miktarını azaltmak için birkaç temel noktaya dikkat edilebilir:
Doğru metraj hazırlamak
Kesim planı yapmak
Malzemeleri uygun koşullarda depolamak
Taşıma ve boşaltmada dikkatli olmak
Doğru ürün ölçüsünü seçmek
Uygulama öncesi iş planı hazırlamak
Stok ve tüketimi takip etmek
Özellikle büyük projelerde küçük oranlardaki fire azalması bile toplam maliyette önemli fark oluşturabilir.
Bir ürünün bütçesi hazırlanırken teorik miktar yerine fire dahil satın alma miktarı üzerinden maliyet hesaplanabilir.
Örneğin:
Teorik Miktar + Fire Payı = Satın Alma Miktarı
Daha sonra:
Satın Alma Miktarı × Birim Fiyat = Tahmini Malzeme Maliyeti
hesabı yapılabilir.
Nakliye ve diğer giderler de ayrıca eklenmelidir.
Bu yöntem proje bütçesinin daha gerçekçi hazırlanmasına yardımcı olur.
Akmer Çimento, Konya'daki yapı ve inşaat projelerine yönelik farklı yapı malzemelerinin tedariğinde hizmet vermektedir.
Projeniz için ihtiyaç duyduğunuz;
çimento,
inşaat demiri,
kum,
tuğla,
briket,
kireç,
alçı,
kiremit,
fayans yapıştırma harcı
gibi ürünlerin yaklaşık miktarlarını belirleyerek güncel fiyat ve teslimat bilgisi alabilirsiniz.
Satın alma planında metraj ve fire payının önceden değerlendirilmesi, hem eksik siparişleri hem de gereksiz stokları azaltmaya yardımcı olur.
Fire, satın alınan malzemenin kesim, kırılma, taşıma veya uygulama sırasında kullanılamayan kısmıdır.
Ürün türü, proje geometrisi, uygulama şekli ve saha koşulları dikkate alınarak belirlenir.
Demirlerin proje ölçülerine göre kesilmesi ve kalan parçaların kullanılamaması nedeniyle fire oluşabilir.
Evet. Taşıma, kırılma ve kesim nedeniyle belirli miktarda fire oluşabileceği için sipariş planında dikkate alınmalıdır.
Gereğinden fazla malzeme alınmasına, stok artışına ve proje maliyetinin yükselmesine neden olab
© 2020 Akmer Çimento. Her Hakkı Saklıdır.
